أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

25

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

سراها را سوراخ ميكردند تا در شوند و ايشان را بگيرند و ايشان از اندرون ديوارها را مىشكافتند و بيرون ميرفتند آنگه خداى تعالى فرمود كه : اعتبار گيريد اى خداوندان چشمها و عقلها و انديشه كنيد در كار ايشان كه خداى تعالى چگونه مؤمنان را بر ايشان مسلّط گردانيد بىجنگى و كارزارى تا ايشان اسباب و ضياع و سراهاى خود را رها كردند و برفتند . [ سوره الحشر ( 59 ) : آيات 3 تا 5 ] وَ لَوْ لا أَنْ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِمُ الْجَلاءَ لَعَذَّبَهُمْ فِي الدُّنْيا وَ لَهُمْ فِي الْآخِرَةِ عَذابُ النَّارِ ( 3 ) ذلِكَ بِأَنَّهُمْ شَاقُّوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ مَنْ يُشَاقِّ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ ( 4 ) ما قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوها قائِمَةً عَلى أُصُولِها فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَ لِيُخْزِيَ الْفاسِقِينَ ( 5 ) و اگر نه آنست كه خداى تعالى بر ايشان نوشت و لازم گردانيد كه از خان و مان خود بروند و رها كنند و بزمينى و جائى ديگر روند خداى تعالى ايشان را عذاب كردى عذاب استيصال در دنيا بقتل و اسر چنان كه با امثال ايشان كرد از بنى قريظه و ايشان راست عذاب دوزخ به غير آن عذاب كه از خان و مان‌شان آواره گردانيدند و بنى قريظه را بكشتند و اين عذاب دنيا و عذاب آخرت ايشان را براى آنست و بسبب آن كه با خداى تعالى و رسول وى مخالفت كردند و هر كه با خداى تعالى مخالفت كند و معادات و دشمنى كند خداى تعالى سخت عقوبت است عقاب خود بوى رساند و عذابش كند . آنگه گفت : [ ما قَطَعْتُمْ ] هر چه شما آن را ببريديد از درختان خرما يا بگذاشتيد شما آن را استاده بر اصل خود و تنهء خود ؛ آن بدستورى خداى تعالى و بفرمان وى بود براى آن فرمود تا رسوا گرداند جهودان فاسق را كه از فرمان خداى تعالى بيرون رفته‌اند به آنكه برسول ايمان نمىآورند و ايشان را بايمان فرموده است چون رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به زير حصن فرود آمد بفرمود تا بعضى از درختان خرما ببرند ، بريدن درختان خرما بر جهودان سخت آمد بر سبيل طعنه گفتند : اى محمّد تو دعوى ميكنى كه مرا بعدل فرستاده‌اند و اين عدل نباشد كه تو درختان فرمائى بريدن بلكه فساد باشد ، اين سخن